ราชบัณฑิตยสถาน

การทับศัพท์เป็นหนึ่งในปัญหาใหญ่บนวิกิพีเดียภาษาไทย ซึ่งแม้ว่าหากมองเผินๆหลายคนคิดว่าเพียงแค่ตามราชฯ ก็พอ แต่ยิ่งเข้ามาในเรื่องนี้เท่าไรก็พบได้ว่ามีปัญหาที่ซ่อนเอาไว้อยู่อย่างมากมาย

ซึ่งผมเองขอแบ่งเป็น 3 ส่วนหลักที่วิกิพีเดียพบเจอคือจะมีการทับศัพท์ ศัพท์บัญญัติ และชื่อเฉพาะ

วิกิพีเดียภาษาไทยแม้พยายามจะอ้างอิงจากราชฯให้มากที่สุด แต่สุดท้ายเราตัดสินใจพิจารณาเองเพื่อเลือกใช้หลักการที่คิดว่าเหมาะสมที่สุดสำหรับเวลานั้น 

ยกตัวอย่างเช่น คำว่า keyboard ราชฯได้มีคำศัพท์บัญญัติว่า แผงแป้นอักขระ ซึ่งต้องบอกว่าปีนี้ผมเองไม่เคยได้ยินใครเรียก keyboard ว่าอย่างนั้นเลย โดยเราเลือกที่จะใช้คำว่า คีย์บอร์ด เป็นคำหลัก และมีคำ แป้นพิมพ์เป็นคำรอง

หรืออย่าง แกโซฮอล นั้นมีใครรู้จักบ้างไหมครับคืออะไร ใช่แล้วละคับ แกโซฮอลคือคำบัญญัติของ gasohol แต่ที่คนใช้คือ แก๊สโซฮอล์ ซึ่งปัจจุบันวิกิพีเดียจึงใช้ชื่อบทความหลักว่า แก๊สโซฮอล

ราชฯเองนั้นยังประสบปัญหาที่มีการนิยามคำศัพท์แตกต่างจากหลักการทับศัพท์เช่นคำว่า laptop ที่หากทับตามราชฯนั้นจะกลายเป็น  แล็ปท็อป ซึ่งสังเกตว่าน้อยมากที่จะมีใครเขียนแบบนี้ และพจนานุกรมที่ออกใหม่กลับระบุว่า "แหล็ปท็อป" ขณะนี้วิกิพีเดียไทยยังยึดตามหลักการทับศัพท์ แล็ปท็อป เป็นชื่อบทความ

สังเกตว่าหลักการทับศัพท์นั้นยังให้ใช้ ต ทับเสียง t, ป ทับเสียง p, ก ทับเสียง k ซึ่งหากตามนิยมจะใช้ ท ทับเสียง t, พ ทับเสียง p, และ ค ทับเสียง k เพราะว่าอย่างการออกเสียงคำว่า up จะมีเสียงคล้าย เพอะ ตามท้ายไม่ใช่ เปอะ อย่างไรก็ตาม ทำให้คำอย่าง application วิกิพีเดียก็จะใช้ แอปพลิเคชัน หรือ update ก็จะเป็น อัปเดต software เป็น ซอฟต์แวร์ เป็นต้น ขณะนี้จริงอยู่ที่วิกิพี่เดียใช้หลักการทับศัพท์ตามราชฯ ซึ่งบางคนอาจมองเป็นเรื่องที่ดี แต่ที่แท้จริงแล้ว ราชฯเองอาจควรอัปเดตหลักการใหม่ไหม เพราะยังช่วยให้ตรงกับการออกเสียงมากขึ้นอีกด้วย ส่วนบางคนอาจมองว่า วิกิพีเดีย ถอยหลังเข้าคลองก็เป็นไปได้

ดังนั้นเราจึงได้เห็นหลากหลายคำได้ทับศัพท์แตกต่างกันไป หรือบางครั้งรวมไปถึงชื่อเฉพาะ อย่างคำที่เราได้เห็น และพูดถึงไม่กี่เดือนที่ผ่านมาคือคำว่า Olympic โดยจะเห็นทั้ง โอลิมปิค และ โอลิมปิก ซึ่งสุดท้ายวิกิพีเดียได้เลือกที่จะใช้ โอลิมปิก 

ซึ่งสรุปแล้ววิกิพีเดียไทยจึงใช้การพิจารณาเพื่อเลือกการใช้คำที่เหมาะสม แต่ในบางครั้งอาจไม่เหมือนคน